BILANS PRAWDY: Czy zamrożenie cen energii elektrycznej na poziomie 500 zł/MWh chroni w 2025 roku małe i średnie firmy?
FAŁSZ
Sprawdzana teza: "Rządowy mechanizm osłonowy mrożący ceny energii elektrycznej na poziomie 500 zł/MWh netto zabezpiecza w 2025 roku przed skokowym wzrostem rachunków nie tylko gospodarstwa domowe, lecz również sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw."
Krótki bilans: Znowelizowane przepisy ustawy o środkach nadzwyczajnych ograniczyły maksymalną stawkę 500 zł/MWh wyłącznie do gospodarstw domowych, całkowicie wyłączając sektor MŚP z tarczy osłonowej z dniem 1 stycznia 2025 roku.
Szczegółowa analiza faktów
W debacie publicznej dotyczącej kosztów prowadzenia działalności gospodarczej oraz cen nośników energii pojawiły się twierdzenia sugerujące, że uchwalone przez parlament regulacje osłonowe chronią przed podwyżkami wszystkich odbiorców, w tym drobnych przedsiębiorców. Nowelizacja ustawy o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej rzeczywiście utrzymała cenę maksymalną na poziomie 500 zł/MWh netto (ok. 0,6212 zł/kWh brutto), jednak beneficjentami tego rozwiązania uczyniono wyłącznie odbiorców z grupy taryfowej G (gospodarstwa domowe) oraz tzw. taryfy budowlanej.
W przeciwieństwie do stanu prawnego z lat 2023–2024, gdy mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) korzystały ze specjalnej ceny maksymalnej wynoszącej 693 zł/MWh netto, z dniem 1 stycznia 2025 r. tarcza osłonowa dla firm przestała obowiązywać. Struktura wsparcia w 2025 roku kształtuje się następująco:
- Gospodarstwa domowe: objęte maksymalną ceną 500 zł/MWh netto na cały wolumen zużycia bez progów ilościowych.
- Jednostki samorządu terytorialnego i obiekty wrażliwe (np. żłobki, szpitale): objęte stawką 693 zł/MWh netto wyłącznie przejściowo, do 31 marca 2025 r.
- Sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw: całkowity brak zamrożenia cen; stawki ustalane są w 100% na warunkach wolnorynkowych na podstawie umów ze sprzedawcami energii.
Przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Urząd Regulacji Energetyki uzasadniali wyłączenie przedsiębiorstw stabilizacją notowań na Towarowej Giełdzie Energii, gdzie ceny kontraktów terminowych spadły poniżej szczytów kryzysowych. Mimo to odbiorcy biznesowi posiadający długoterminowe kontrakty ze sztywną stawką rozliczają się według stawek rynkowych wynoszących od 800 zł do nawet 1400 zł/MWh. Łączny koszt osłon dla gospodarstw domowych i samorządów w znowelizowanej ustawie zaplanowano na kwotę 5,6 mld zł, z wykluczeniem sektora prywatnego biznesu. Twierdzenie o objęciu małych firm zamrożoną stawką 500 zł/MWh jest w świetle obowiązującego prawa całkowitym fałszem.