BILANS PRAWDY: Czy tzw. wakacje składkowe zwalniają przedsiębiorców ze składki zdrowotnej?
FAŁSZ
Sprawdzana teza: "W przestrzeni publicznej oraz w mediach społecznościowych regularnie pojawia się twierdzenie, że wprowadzone przez państwo tzw. wakacje składkowe oznaczają całkowity brak comiesięcznych opłat na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w tym pełne zwolnienie z opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne."
Krótki bilans: Ustawowe wakacje składkowe obejmują wyłącznie ubezpieczenia społeczne finansowane z budżetu państwa i nie zwalniają przedsiębiorcy z obowiązku terminowego opłacenia pełnej składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Szczegółowa analiza faktów
Mechanizm tzw. wakacji składkowych został wprowadzony ustawą z dnia 9 maja 2024 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 863). Rozwiązanie to daje uprawnionym mikroprzedsiębiorcom prawo do zwolnienia z opłacania składek na własne ubezpieczenia za jeden dowolnie wybrany miesiąc w każdym roku kalendarzowym. Świadczenie to nie oznacza jednak anulowania należności, lecz przeniesienie ciężaru ich sfinansowania na budżet państwa, co pozwala na zachowanie ciągłości ubezpieczenia emerytalnego i rentowego.
Zgodnie z art. 17a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zwolnienie obejmuje ściśle określony katalog danin: obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe (jeśli przedsiębiorca zgłosił się do niego przed złożeniem wniosku) oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Ulga obejmuje wyłącznie składki naliczane od najniższej obowiązującej przedsiębiorcę podstawy wymiaru.
Kluczowym elementem regulacji jest całkowite wyłączenie z mechanizmu ulgi składki na ubezpieczenie zdrowotne, regulowanej przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Oznacza to, że:
- W miesiącu korzystania z wakacji składkowych przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek terminowego wyliczenia i odprowadzenia pełnej kwoty składki zdrowotnej do ZUS.
- Wysokość oraz zasady kalkulacji składki zdrowotnej (zależne od formy opodatkowania: skali podatkowej, podatku liniowego czy ryczałtu) pozostają w tym okresie bez zmian.
- Zwolnienie dotyczy wyłącznie samego przedsiębiorcy – nie obejmuje ono osób przez niego ubezpieczanych, takich jak pracownicy czy zleceniobiorcy.
Dodatkowo z ulgi mogą skorzystać wyłącznie przedsiębiorcy wpisani do CEIDG, którzy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku zgłaszali do ubezpieczeń społecznych lub zdrowotnego maksymalnie 10 osób (wliczając siebie) oraz których roczny przychód w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych nie przekroczył równowartości 2 milionów euro. Wsparcie to stanowi pomoc de minimis i wymaga złożenia stosownego wniosku elektronicznego (RWS) w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia.