BILANS PRAWDY: Czy podniesienie kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł uszczupli finanse publiczne o blisko 60 mld zł rocznie?
PRAWDA
Sprawdzana teza: "Wprowadzenie kwoty wolnej od podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) na poziomie 60 000 zł rocznie wiąże się z rocznym ubytkiem dochodów sektora finansów publicznych sięgającym niemal 60 miliardów złotych."
Krótki bilans: Oficjalne kalkulacje resortu finansów oraz niezależnych ośrodków analitycznych jednoznacznie potwierdzają, że jednorazowe podwojenie kwoty wolnej generuje bezpośredni ubytek w dochodach państwa i jednostek samorządu terytorialnego w wysokości od 52,5 do 58,7 mld zł rocznie.
Szczegółowa analiza faktów
W debacie publicznej nad reformą podatkową podwojenie kwoty wolnej od podatku z obecnego poziomu 30 000 zł do 60 000 zł rocznie stanowi jeden z głównych punktów spornych. Przeciwnicy natychmiastowej implementacji wskazują na gigantyczny koszt fiskalny, podczas gdy zwolennicy postulują realizację obietnic wyborczych. Weryfikacja danych makroekonomicznych i modeli ekonometrycznych potwierdza jednak, że skala obciążenia dla sektora finansów publicznych jest dokładnie taka, jak szacuje resort finansów.
Zgodnie z oficjalnymi Ocenami Skutków Regulacji (OSR) sporządzonymi przez Ministerstwo Finansów, koszt podniesienia kwoty wolnej do poziomu 60 tys. zł wynosi około 58,7 mld zł w pierwszym pełnym roku obowiązywania. Z tej kwoty:
- Około 33,5 mld zł stanowiłby bezpośredni spadek dochodów budżetu państwa,
- Około 25,2 mld zł ubytku dotknęłoby budżety jednostek samorządu terytorialnego (JST), które posiadają ustawowy udział we wpływach z podatku PIT.
Szacunki te znajdują pełne potwierdzenie w niezależnych raportach instytutów badawczych. Centrum Analiz Ekonomicznych CenEA wyliczyło łączny ubytek podatkowy w przedziale 52,5–56,2 mld zł, w zależności od dynamiki wynagrodzeń i stopnia wykorzystania ulg podatkowych. Przy braku kompensacji w innych daninach, tak znaczący ubytek dochodów przy procedurze nadmiernego deficytu (EDP) nałożonej przez Komisję Europejską uniemożliwia zbilansowanie finansów publicznych bez cięć wydatków lub podnoszenia innych podatków.