BILANS PRAWDY: Czy podniesienie kwoty wolnej do 60 tys. zł zwiększy dochody każdego pracownika i emeryta?
FAŁSZ
Sprawdzana teza: "Podwojenie kwoty wolnej od podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) z 30 000 zł do 60 000 zł rocznie zagwarantuje korzyść finansową i realny wzrost dochodów netto dla każdego pracującego Polaka oraz każdego emeryta."
Krótki bilans: Osoby zarabiające poniżej 2 500 zł brutto miesięcznie oraz blisko 60% emerytów pobierających świadczenia do tego progu już teraz nie płacą podatku PIT, przez co podniesienie kwoty wolnej do 60 tys. zł nie zwiększy ich dochodu netto ani o złotówkę.
Szczegółowa analiza faktów
W powracającej debacie na temat waloryzacji progów podatkowych i kwoty wolnej od podatku PIT pojawia się regularnie twierdzenie, że jej podniesienie z obecnego poziomu 30 000 zł do 60 000 zł rocznie przyniesie bezpośredni zysk w portfelu każdemu obywatelowi. Z danych Ministerstwa Finansów oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika jednoznacznie, że mechanizm ten nie działa uniwersalnie, a najuboższe grupy społeczne nie odnotują żadnej korzyści finansowej z tytułu samej zmiany w PIT.
Od 2022 roku obowiązuje w Polsce kwota wolna na poziomie 30 000 zł rocznie, co oznacza, że miesięczny dochód podlegający opodatkowaniu do wysokości 2 500 zł brutto jest całkowicie zwolniony z podatku dochodowego (stawka PIT wynosi efektywnie 0%). W konsekwencji:
- Około 60-65% polskich emerytów i rencistów, których comiesięczne świadczenie nie przekracza 2 500 zł brutto, nie odprowadza podatku dochodowego i podniesienie progu do 60 000 zł nie zmieni kwoty ich wypłat netto;
- Osoby zatrudnione na część etatu, pracownicy młodociani oraz wykonawcy drobnych zleceń o dochodach poniżej 30 000 zł rocznie nie uzyskają żadnego zwrotu ani podwyżki na rękę;
- Maksymalna korzyść podatkowa z reformy (wynosząca 3 600 zł rocznie, czyli 300 zł miesięcznie przy stawce 12%) dotyczy wyłącznie podatników osiągających roczny dochód na poziomie co najmniej 60 000 zł brutto (ok. 5 000 zł brutto miesięcznie).
Należy również podkreślić, że kwota wolna od podatku dotyczy wyłącznie podatku dochodowego PIT i nie ma żadnego wpływu na obowiązek odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotne (9%) oraz składek na ubezpieczenia społeczne ZUS (13,71% po stronie pracownika). Osoby zarabiające minimalne wynagrodzenie nadal odprowadzają te daniny w pełnym wymiarze, a podwojenie kwoty wolnej zredukuje u nich jedynie relatywnie niewielką część zaliczki na PIT, nie znosząc pozostałych obciążeń fiskalno-ubezpieczeniowych.