BILANS PRAWDY: Czy inwestycje na kontach OKI do 100 tys. zł są całkowicie zwolnione z podatku?
MANIPULACJA
Sprawdzana teza: "Teza ministra finansów Andrzeja Domańskiego, według której w ramach nowo wprowadzanych Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI) wszystkie inwestycje do kwoty 100 tys. zł będą w pełni zwolnione z opodatkowania."
Krótki bilans: Zwolnienie do 100 tys. zł dotyczy wyłącznie aktywów inwestycyjnych, podczas gdy dla popularnych lokat i obligacji limit wynosi 25 tys. zł, a nadwyżka podlega nowemu podatkowi od wartości aktywów, płaconemu nawet przy stratach.
Szczegółowa analiza faktów
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki podpisał 13 sierpnia 2026 roku ustawę o Osobistych Kontach Inwestycyjnych (OKI), która wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku. Nowe rozwiązanie, szeroko promowane przez Ministra Finansów i Gospodarki Andrzeja Domańskiego, jest reklamowane jako rewolucja w oszczędzaniu i alternatywa dla tzw. podatku Belki. Minister w swoich wystąpieniach wielokrotnie podkreślał, że inwestycje do kwoty 100 tys. zł będą całkowicie zwolnione z podatku. Twierdzenie to jednak pomija kluczowe szczegóły konstrukcji nowych kont, co może wprowadzać mniej doświadczonych inwestorów w błąd.
Kluczowa manipulacja tkwi w zróżnicowaniu limitów w zależności od rodzaju posiadanych aktywów. Ustawa o OKI dzieli środki na dwie kategorie:
- Aktywa inwestycyjne (np. akcje, jednostki funduszy inwestycyjnych, ETF-y) – dla których limit zwolnienia z podatku rzeczywiście wynosi 100 tys. zł.
- Aktywa oszczędnościowe (np. lokaty bankowe, skarbowe obligacje oszczędnościowe) – dla których limit zwolnienia wynosi zaledwie 25 tys. zł.
Co niezwykle istotne, limity te nie sumują się do 125 tys. zł – limit 25 tys. zł na bezpieczne oszczędności zawiera się w łącznym limicie 100 tys. zł. Oznacza to, że jeśli przeciętny obywatel zdecyduje się ulokować na koncie OKI np. 50 tys. zł w obligacjach skarbowych, to pełnemu zwolnieniu podatkowemu ulegnie tylko połowa tej kwoty, a od reszty zapłaci podatek, mimo że jego całkowity stan konta jest o połowę mniejszy niż deklarowane 100 tys. zł.
Kolejnym istotnym aspektem jest mechanizm opodatkowania nadwyżki ponad limity. W klasycznym systemie podatku Belki danina w wysokości 19% jest płacona wyłącznie od wypracowanego zysku (dochodu). Tymczasem na kontach OKI nadwyżki ponad limity (zarówno powyżej 25 tys. zł dla obligacji, jak i 100 tys. zł dla akcji) zostaną objęte zupełnie nowym podatkiem od wartości aktywów. W 2027 roku jego stawka wyniesie 0,85%. Podatek ten jest naliczany od średniej rocznej wartości kapitału niezależnie od tego, czy inwestycja przyniosła zysk, czy stratę. Oznacza to, że przy bessie na giełdzie i spadkach cen akcji inwestor posiadający portfel o wartości np. 150 tys. zł zapłaci 0,85% podatku od nadwyżki 50 tys. zł, mimo że realnie stracił pieniądze.