BILANS PRAWDY: Czy dyrektywa EPBD nakazuje przymusowy demontaż pieców gazowych w polskich domach?
FAŁSZ
Sprawdzana teza: "Unijna dyrektywa budynkowa EPBD zmusza właścicieli domów w Polsce do fizycznego demontażu działających pieców gazowych i wprowadza bezwzględny zakaz ogrzewania gazem."
Krótki bilans: Dyrektywa EPBD nie zawiera żadnego przepisu nakazującego demontaż sprawnych pieców gazowych w istniejących domach; regulacje dotyczą wstrzymania dotacji na samodzielne kotły kopalne oraz wymogów bezemisyjności dla nowych budynków.
Szczegółowa analiza faktów
W przestrzeni publicznej regularnie powraca narracja, według której znowelizowana dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD – Dyrektywa UE 2024/1275) wymusi na polskich gospodarstwach domowych przymusowy i kosztowny demontaż zainstalowanych kotłów gazowych. Analiza tekstu prawnego aktu jednoznacznie wskazuje, że twierdzenia o nakazie usuwania działających urządzeń grzewczych są całkowicie niezgodne z prawdą. Żaden zapis dyrektywy nie nakłada na obywateli obowiązku pozbywania się funkcjonujących instalacji gazowych ani nie przewiduje kar za ich dalszą eksploatację.
Przepisy unijne koncentrują się na transformacji rynku grzewczego w oparciu o precyzyjny harmonogram, którego kluczowe punkty obejmują:
- Wstrzymanie wsparcia publicznego (od 1 stycznia 2025 r.): Państwa członkowskie zostały zobowiązane do zakończenia programów dotacyjnych na zakup autonomicznych kotłów zasilanych wyłącznie paliwami kopalnymi (zakaz nie dotyczy systemów hybrydowych, np. pieca gazowego połączonego z pompą ciepła lub kolektorem słonecznym).
- Standardy dla nowo wznoszonych budynków: Wymóg bezemisyjności zacznie obowiązywać dla nowych budynków będących własnością instytucji publicznych od 1 stycznia 2028 r., a dla wszystkich pozostałych nowo budowanych obiektów – od 1 stycznia 2030 r.
W przypadku już istniejącej zabudowy mieszkaniowej dyrektywa wyznacza państwom członkowskim orientacyjny cel dążenia do dekarbonizacji systemów ogrzewania do 2040 roku. Osiągnięcie tego celu ma opierać się na krajowych planach renowacji, stopniowej wymianie urządzeń po zakończeniu ich cyklu życia, termomodernizacji oraz wykorzystaniu gazów odnawialnych (biometanu i wodoru). Użytkownicy sprawnych pieców gazowych mogą z nich legalnie korzystać, dokonywać przeglądów i napraw przez cały okres ich żywotności technicznej.